Pijn tijdens de zwangerschap: dit moet je weten

Pijn hoort bij het leven, maar als je zwanger bent, voelt elke pijnscheut net even anders. Je vraagt je meteen af of het normaal is of dat er iets mis is. Gelukkig is het grootste deel van de ongemakken die vrouwen voelen tijdens de zwangerschap heel gewoon en onschuldig. Toch is het slim om te weten wanneer je je wel zorgen moet maken en wanneer je gewoon even rustig kunt ademen.

Buikpijn in het eerste trimester

Veel vrouwen merken al vroeg in de zwangerschap dat hun buik reageert op alle veranderingen in hun lichaam. De baarmoeder groeit, hormonen gieren door je lijf en je spijsvertering verandert. Dit kan zorgen voor een zwaar of gespannen gevoel in de onderbuik. Soms voelt het aan als lichte krampen, een beetje zoals voor je menstruatie. Dit is in de meeste gevallen heel normaal. Toch zijn er ook situaties waarbij je beter contact kunt opnemen met je verloskundige. Denk aan hevige pijn aan één kant van de buik, zeker in combinatie met bloedverlies. Dit kan wijzen op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, een situatie waarbij de bevruchte eicel zich buiten de baarmoeder heeft gehecht. Dit is een medische noodsituatie die direct aandacht nodig heeft.

Steken en spanning in het tweede trimester

Rond de twintigste week begint de buik echt zichtbaar te groeien. Die groei gaat niet altijd zonder klachten. Een veelgehoorde klacht in dit stadium is bandenpijn. De banden die de baarmoeder op zijn plek houden, worden uitgerekt naarmate de baarmoeder groter wordt. Dit veroorzaakt stekende of trekkende pijn in de zij of onderbuik, vaak kort maar intens. De pijn kan erger worden bij snel bewegen, opstaan vanuit een stoel of hoesten. Rust nemen helpt meestal goed. Naast bandenpijn kunnen vrouwen ook last krijgen van zeurende rugpijn, die soms uitstraalt naar de billen of benen. Dit heeft te maken met de extra belasting van het bekken en de wervelkolom. Een steunband of fysiotherapie kan dan verlichting geven.

Oefenweeën en echte weeën in het derde trimester

In de laatste maanden van de zwangerschap verandert het karakter van de klachten opnieuw. De buik begint zich voor te bereiden op de bevalling. Oefenweeën, ook wel Braxton Hicks contracties genoemd, zijn hiervoor een bekend teken. De buik spant zich onregelmatig aan en ontspant weer. Het voelt anders dan echte weeën, omdat de samentrekkingen niet regelmatig zijn en niet erger worden over de tijd. Echte weeën herken je doordat ze steeds vaker en heftiger komen. Ze beginnen vaak in de onderrug en trekken naar voren. Naast weeënpijn kunnen vrouwen in dit stadium ook last hebben van druk op het bekken, bekkeninstabiliteit of stekende pijn in de liezen. De baby daalt in de richting van het geboortekanaal, wat extra druk geeft op zenuwen en gewrichten. Dit voelt soms als een schietend gevoel in de schaamstreek of benen.

Wanneer je direct hulp moet zoeken

De meeste pijnklachten tijdens de zwangerschap zijn onschuldig, maar er zijn signalen waar je niet op moet wachten. Hevige pijn in de bovenbuik kan wijzen op zwangerschapsvergiftiging, een ernstige aandoening die gepaard gaat met een hoge bloeddruk en eiwitten in de urine. Dit noem je ook wel pre-eclampsie. Pijn in combinatie met koorts, rillingen of brandend plassen kan duiden op een nierbekkenontsteking. Een plotselinge, aanhoudende buikpijn waarbij de buik hard aanvoelt, kan een teken zijn van een vroegtijdige loslating van de placenta. En voel je al voor de 37ste week regelmatige weeënpijn, dan is het verstandig om direct je verloskundige of het ziekenhuis te bellen. Je kent je eigen lichaam het beste. Twijfel je, neem dan altijd contact op. Het is altijd beter om één keer te veel te bellen dan één keer te weinig.

Veelgestelde vragen

Is stekende pijn in de zij altijd een reden tot zorg?
Stekende pijn in de zij is tijdens de zwangerschap meestal geen reden tot paniek. Het gaat vaak om bandenpijn, die ontstaat doordat de baarmoeder groeit en de banden uitrekt. De pijn is kort en scherp, en trekt snel weg. Houdt de pijn lang aan of wordt ze erger, neem dan contact op met je verloskundige.

Wat is het verschil tussen oefenweeën en echte weeën?
Oefenweeën zijn onregelmatige samentrekkingen van de baarmoeder die niet erger worden over de tijd. Echte weeën komen steeds vaker en heviger, en volgen een regelmatig patroon. Echte weeën beginnen ook vaak in de rug en trekken naar de voorkant van de buik.

Mag je pijnstillers gebruiken als je last hebt van pijn tijdens de zwangerschap?
Paracetamol wordt over het algemeen gezien als de veiligste optie tijdens de zwangerschap, maar gebruik het zo min mogelijk en raadpleeg altijd je verloskundige of arts. Ibuprofen en andere ontstekingsremmers zijn afgeraden tijdens de zwangerschap, zeker na de twintigste week.

Wat zijn de tekenen van bekkeninstabiliteit?
Bekkeninstabiliteit herken je aan pijn in het bekken, de liezen, de binnenkant van de dijen of de onderrug. De pijn wordt erger bij lopen, traplopen, omdraaien in bed of lang staan. Een verloskundige of fysiotherapeut kan helpen met oefeningen en adviezen om de klachten te verminderen.