Lichaam & beweging

Je kent het vast. Je gaat op tijd naar bed, je bent moe, maar zodra je hoofd het kussen raakt begint je hoofd te malen. Of je slaapt wel in, maar om drie uur 's nachts lig je ineens klaarwakker naar het plafond te staren. Slaapproblemen zijn vervelend, en je bent er zeker niet alleen in. Volgens het RIVM heeft ongeveer één op de vijf Nederlanders regelmatig last van slaapproblemen. Dat zijn miljoenen mensen die elke ochtend moe opstaan, zich door de dag heen slepen en merken dat hun lichaam en geest niet de rust krijgen die ze nodig hebben. Maar wat ligt er nu eigenlijk achter dat wakker worden, en wat kun je er zelf aan doen? Wat er in je lichaam gebeurt als je slecht slaapt Slaap is geen luxe. Het is een biologische noodzaak waarbij je lichaam zich herstelt, je geheugen informatie verwerkt en je immuunsysteem wordt bijgevuld. Als je nacht na nacht te weinig of te onrustig slaapt, stapelt dat zich op. Je stresshormoon cortisol blijft te hoog. Je insuline regulatie raakt ontregeld. Je humeur verslechtert, je concentratie neemt af en je lichaam reageert sneller op prikkelingen. Mensen die langdurig slecht slapen, lopen ook een hoger risico op hart en vaatziekten, overgewicht en depressieve klachten. Kortom: je lichaam betaalt een flinke prijs als de slaap structureel tekort schiet. De meest voorkomende oorzaken van doorslaapproblemen Niet kunnen inslapen is één ding. Maar veel mensen hebben juist last van doorslaapproblemen, waarbij ze steeds wakker schrikken of vroeg in de ochtend niet meer verder kunnen slapen. Dit heeft vaak te maken met een combinatie van factoren. Stress en piekeren zijn veelgenoemde boosdoeners, maar ook een verstoord dag en nachtritme speelt een grote rol. Blauw licht van schermen voor het slapengaan onderdrukt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Cafeïne na drie uur 's middags kan je slaap uren later nog beïnvloeden. En alcohol, hoe verleidelijk ook als ontspanning, verstoort juist de diepe slaapfases die je lichaam het meeste herstel geven. Wat je overdag doet bepaalt hoe je slaapt Slaap begint niet op het moment dat je je ogen sluit. Het begint bij hoe je je dag inricht. Mensen die overdag regelmatig bewegen slapen aantoonbaar beter. Voldoende daglicht in de ochtend helpt je biologische klok op het goede spoor te blijven. Een vaste routine voor het slapengaan, zoals een rustgevend moment zonder schermen, geeft je zenuwstelsel het signaal dat het mag ontspannen. Kleine aanpassingen in je dagelijks ritme kunnen een groot verschil maken. Soms zijn het juist de kleinste gewoontes die hardnekkige slaapproblemen doorbreken. Wanneer je extra ondersteuning overweegt Soms lukt het niet met leefstijlaanpassingen alleen. Dan is het goed om te weten welke opties er zijn. Er bestaan slaappillen zonder recept die op basis van natuurlijke ingrediënten werken, zoals melatonine of kruiden als valeriaan en passiebloem. Deze middelen zijn bedoeld als tijdelijke ondersteuning, niet als structurele oplossing. Ze kunnen helpen om je slaappatroon te herstellen, maar het is verstandig om ook de onderliggende oorzaak aan te pakken. Praat bij aanhoudende klachten altijd even met een arts, zeker als de slaapproblemen langer dan een paar weken aanhouden. Goed slapen is geen toeval. Het is het resultaat van bewuste keuzes, een gezonde routine en soms wat extra aandacht voor wat je lichaam nodig heeft. Begin klein. Kies één gewoonte die je wilt aanpassen en bouw van daaruit verder. Je nachtrust is het fundament van alles wat je overdag wilt bereiken.

Steeds buiten adem na een korte wandeling of een trap oplopen? Dan is het tijd om je uithoudingsvermogen te trainen. Gelukkig is dit iets wat iedereen kan verbeteren, ongeacht je huidige conditie. Met de juiste aanpak merk je al binnen enkele weken verschil. Wat is uithoudingsvermogen precies? Uithoudingsvermogen is het vermogen van je lichaam om langere tijd lichamelijk inspanning vol te houden. Het gaat erom hoe goed je hart, longen en spieren samenwerken bij activiteit. Hoe beter je uithoudingsvermogen, hoe langer je actief kunt zijn zonder buiten adem te raken of je spieren te voelen verzuren. Er zijn twee soorten uithoudingsvermogen. Het aerobe uithoudingsvermogen draait op zuurstof en is belangrijk bij langdurige activiteiten zoals hardlopen, fietsen of zwemmen. Het anaerobe uithoudingsvermogen werkt zonder zuurstof en speelt een rol bij korte, intense inspanningen. Voor de meeste mensen is het aerobe vermogen het belangrijkst om te verbeteren. Hoe vaak moet je trainen? Om je uithoudingsvermogen echt te verbeteren, is regelmaat de sleutel. Probeer drie tot vijf keer per week te bewegen op een gemiddelde, constante intensiteit. Dat hoeft niet meteen te betekenen dat je uren op de loopband staat. Begin rustig en bouw het langzaam op. Je lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan de belasting. Geef jezelf ook hersteldagen. Op die dagen hoef je niet op de bank te liggen, maar kies dan voor lichtere activiteiten zoals wandelen of een rustige fietsrit. Uithoudingsvermogen trainen: een praktisch stappenplan Onderstaande stappen helpen je om gestructureerd te beginnen en je conditie stap voor stap op te bouwen. Begin met hardlopen of stevig wandelen. Hardlopen is een van de meest toegankelijke manieren om je conditie te verbeteren. Kun je nog niet hardlopen? Snel wandelen werkt ook prima en geeft je hart en longen al een goede workout. Verzwaar je training geleidelijk. Als je merkt dat een bepaalde afstand of duur makkelijker gaat, wordt het tijd om iets meer uit te dagen. Vergroot je afstand, verhoog je tempo of verleng de duur van je training. Doe dit in kleine stapjes, zodat je blessures voorkomt. Voeg krachttraining toe. Oefeningen zoals planken versterken je romp en je algehele kracht. Dat helpt je ook bij duuractiviteiten, omdat je lichaam minder energie verspilt aan een slechte houding. Werk met jumping jacks en vergelijkbare oefeningen. Jumping jacks zijn een eenvoudige manier om je hartslag omhoog te krijgen zonder sportschool of materiaal. Ze zijn ook goed te combineren met andere oefeningen in een thuistraining. Combineer verschillende oefeningen. Door afwisseling train je je lichaam op meerdere manieren tegelijk. Wissel bijvoorbeeld hardlopen af met fietsen, zwemmen of een groepsles. Zo raak je minder snel verveeld en train je je uithoudingsvermogen breder. Luister naar je lichaam. Vermoeidheid na een training is normaal. Pijn is dat niet. Stop als je pijn voelt en neem de tijd om te herstellen. Welke sporten zijn het meest effectief? Vrijwel elke duursport verbetert je uithoudingsvermogen. Hardlopen, fietsen, zwemmen, roeien en touwtjespringen zijn allemaal goede keuzes. Welke sport het beste werkt, hangt af van wat je leuk vindt en wat je lichaam aankan. Een sport die je met plezier doet, houd je langer vol, en dat is het allerbelangrijkst. Heb je last van je gewrichten? Kies dan voor activiteiten met minder impact, zoals zwemmen of fietsen. Die belasten je gewrichten minder, terwijl je hart en longen toch goed worden getraind. Voeding en slaap: de stille helpers Trainen is belangrijk, maar je lichaam heeft ook de juiste brandstof nodig. Zorg voor voldoende koolhydraten als energiebron voor je spieren en eet genoeg eiwitten voor herstel. Drink ook genoeg water, zeker voor, tijdens en na het sporten. Slaap speelt een grote rol bij je herstel. Tijdens je slaap herstellen je spieren en past je lichaam zich aan de training aan. Wie structureel te weinig slaapt, merkt dat de conditiewinst tegenvalt, ook al traint hij regelmatig. Wanneer merk je de eerste resultaten? Als je regelmatig traint, merk je meestal al na enkele weken dat je minder snel buiten adem raakt. Je hartslag na inspanning daalt sneller terug naar normaal. Dat zijn tekenen dat je hart en longen sterker worden. Volledige conditieverbetering kost meer tijd, maar met drie tot vijf trainingssessies per week zet je al snel goede stappen. Wees geduldig en vergelijk jezelf niet met anderen. Elke verbetering, hoe klein ook, is een overwinning. Het gaat erom dat jij beter wordt dan gisteren. Veelgestelde vragen Hoe snel verbetert mijn uithoudingsvermogen als ik regelmatig train? De meeste mensen merken na twee tot vier weken regelmatig trainen al dat ze minder snel buiten adem raken. Echte, merkbare conditiewinst bouw je op over meerdere weken tot maanden, afhankelijk van hoe vaak en hoe intensief je traint. Kan ik mijn uithoudingsvermogen ook verbeteren zonder te hardlopen? Ja, je kunt je uithoudingsvermogen prima trainen zonder te hardlopen. Fietsen, zwemmen, stevig wandelen en thuisoefeningen zoals jumping jacks zijn allemaal effectieve alternatieven. Zolang je hartslag omhooggaat en je regelmatig beweegt, bouw je je conditie op. Is het beter om lang rustig te trainen of kort en intensief? Beide methoden werken, maar voor beginners is lang en rustig trainen een veiligere start. Je lichaam went zo aan de belasting. Zodra je een basisconditie hebt opgebouwd, kun je kortere, intensieve sessies toevoegen voor extra verbetering. Hoe weet ik of ik te hard train? Een goede richtlijn is dat je tijdens duurtraining nog net een zin kunt zeggen zonder volledig buiten adem te raken. Kun je dat niet, dan train je waarschijnlijk te intensief voor een duurtraining. Signalen van overtraining zijn aanhoudende vermoeidheid, slaapproblemen en minder motivatie.

Pijn tussen de schouderbladen longen komt regelmatig voor en kan verschillende oorzaken hebben. Het is een klacht waar veel mensen mee rondlopen, soms een paar dagen, soms veel langer. Toch staan weinig mensen erbij stil dat deze pijn te maken kan hebben met de longen. Het is dan ook goed om te weten wat de signalen zijn waar je op moet letten en wat je zelf kunt doen. De link tussen schouderbladen en longen Als je denkt aan pijn tussen de schouderbladen, denk je vaak eerst aan spieren of aan een verkeerde houding. Toch kan de pijn soms veroorzaakt worden door problemen in de longen. Je longen liggen namelijk dicht bij je rug. Sommige problemen met de longen, zoals een longembolie of longontsteking, kunnen uitstralen naar de rug. Als de pijn erger wordt bij inademen, hoesten of ademen, kan het een signaal zijn dat er iets met je longen aan de hand is. Ook bij pijn die niet weggaat of steeds terugkomt, is het verstandig om goed te letten op bijkomende klachten. Veelvoorkomende oorzaken van deze pijn Vaak heeft pijn tussen de schouderbladen te maken met spieren. Bijvoorbeeld als je veel achter de computer zit, zwaar tilt of weinig beweegt. Je spieren kunnen gaan zeuren of stijf worden. Bij stress kun je ook spanning in je rug voelen. Naast spieren zijn er enkele longproblemen die pijn tussen je schouderbladen kunnen geven. Een longontsteking kan ervoor zorgen dat de spieren in je rug gevoelig zijn, vooral bij moeheid of bij hoge koorts. Bij een longembolie daarentegen geeft de pijn juist vaak een scherp en stekend gevoel tussen je schouderbladen, vooral bij diep ademhalen, hoesten of zuchten. Wanneer spreekt men van een longprobleem? Niet alle rugpijn wijst meteen op een aandoening aan de longen. Toch is het bij pijn tussen de schouderbladen die samengaat met benauwdheid, koorts, hoesten of pijn bij ademen raadzaam om alert te zijn. Denk bijvoorbeeld aan een longontsteking. Hierbij kun je je flink ziek voelen, met koorts en veel hoesten. De pijn in je rug ontstaat doordat de spieren die je gebruikt om te ademen, meer moeten werken. Bij een longembolie raak je sneller kortademig, heb je misschien pijn op de borst of lukt het je niet om plat te liggen door de pijn. Dit zijn situaties waarbij je direct hulp nodig hebt. Ook mensen met astma of COPD kunnen pijnklachten bij de schouders merken als ze zich inspannen of ontstekingen in de longen krijgen. Wat kun je zelf doen en wanneer hulp inschakelen? Bij spierpijn of na een lange dag werken kan het prettig zijn om de rug los te maken door beweging. Kleine wandelingen, rustig rekken of een warme douche kunnen verlichting geven. Let goed op als je ernaast ook benauwd bent, blijft hoesten, pijn voelt bij ademen of je ziek voelt. Deze signalen zijn reden om naar een arts te gaan, vooral als de pijn ineens opkomt en niet weggaat in rust. Bij bekende longaandoeningen, zoals astma of COPD, is het extra belangrijk om naar je lichaam te luisteren. Heb je weer dezelfde klachten als eerder, of komt de pijn steeds terug? Neem dan contact op met een arts voor advies. Veelgestelde vragen over pijn tussen schouderbladen longen Kan stress pijn tussen de schouderbladen en longen geven? Stress kan zorgen voor spanning en pijn tussen de schouderbladen. Deze pijn is meestal niet direct gekoppeld aan je longen, maar aan gespannen spieren door stress of verkeerde houding. Wanneer moet je met pijn tussen de schouderbladen naar de dokter? Bij pijn tussen de schouderbladen met klachten zoals benauwdheid, pijn bij ademen, koorts of een stekende pijn die niet weggaat, is het verstandig snel contact op te nemen met een arts. Zeker als je deze pijn niet eerder hebt gehad of als het plotseling ontstaat. Hoe weet je of de pijn van de spieren of de longen komt? Als de pijn verandert bij bewegen, drukken of masseren, komt het meestal van de spieren. Voel je vooral pijn bij ademhalen, hoesten of heb je andere longklachten, dan kan het met de longen te maken hebben. Is het gevaarlijk om pijn bij de longen te hebben tussen de schouderbladen? Soms is de pijn onschuldig, maar bij klachten die samengaan met benauwdheid, heftige pijn, koorts of plotselinge kortademigheid is het verstandig om medische hulp te zoeken. Dit kan wijzen op een longembolie of een andere ernstige aandoening. Wat kun je zelf doen aan deze pijn? Bij spierpijn helpt vaak bewegen, rekken en rusten. Heb je klachten die langer duren, erger worden of samengaan met ademhalingsproblemen, neem dan contact op met een arts.

Overgewicht komt steeds vaker voor. Veel mensen zoeken naar manieren om gewicht te verliezen. Sommigen proberen diëten of meer beweging. Anderen kijken naar medische hulp. De laatste jaren is er veel aandacht voor afvallen met medicijnen. Volgens het RIVM (2024) groeit het gebruik van medicijnen met gewichtsverlagende werking, al gebruikt slechts een klein deel van de mensen met overgewicht deze behandeling. Dat roept vragen op. Hoe werken deze medicijnen precies en is afvallen met medicatie wel gezond? Wanneer artsen kiezen voor medicijnen bij overgewicht Overgewicht kan invloed hebben op de gezondheid. Het vergroot de kans op klachten zoals diabetes type 2, hartproblemen en hoge bloeddruk. Daarom kan een arts soms kiezen voor een medische behandeling. Volgens de NHG Standaard Obesitas (2025) kan medicatie worden overwogen bij mensen met ernstig overgewicht wanneer veranderingen in voeding en beweging niet genoeg resultaat geven. Medicatie is dus geen eerste stap. Gezonde leefstijl blijft altijd de basis. Medicijnen worden vooral ingezet wanneer het gewicht grote risico’s geeft voor de gezondheid. Wat er in je lichaam gebeurt bij afslankmedicatie Veel medicijnen tegen overgewicht werken met hormonen die ook in het lichaam voorkomen. Een bekende groep zijn de GLP 1 middelen. Deze middelen bootsen een hormoon na dat vrijkomt na het eten. Dat hormoon geeft het signaal aan de hersenen dat je genoeg hebt gegeten. Ook zorgt het ervoor dat de maag langzamer leeg raakt. Hierdoor blijft eten langer in de maag en ontstaat sneller een vol gevoel. Volgens informatie van Goodweigh (2024) ervaren veel mensen hierdoor minder trek en eten ze automatisch kleinere porties. Dat kan helpen bij gewichtsverlies over een langere periode. Medische begeleiding tijdens het afvallen Afvallen met medicijnen gebeurt meestal onder begeleiding van een arts. Dat is belangrijk omdat niet iedereen geschikt is voor deze behandeling. Er wordt vaak gekeken naar het BMI, de gezondheid en eerdere pogingen om af te vallen. Bij Goodweigh wordt bijvoorbeeld eerst een medische beoordeling gedaan voordat iemand met medicatie start. Vaak komen mensen met een BMI boven de 30 in aanmerking, of mensen met een BMI vanaf 27 wanneer er gezondheidsklachten zijn die met overgewicht te maken hebben. Naast medicatie krijgen mensen vaak begeleiding bij voeding en leefstijl. Volgens Goodweigh (2024) helpt deze combinatie om het gewicht op een gezonde manier te verlagen en het resultaat langer vast te houden. Nieuwe medicijnen krijgen veel aandacht De afgelopen jaren zijn er nieuwe middelen ontwikkeld die steeds vaker worden besproken in de zorg. Een voorbeeld is Mounjaro. Dit medicijn bevat de stof tirzepatide en werkt op hormonen die invloed hebben op de eetlust en de bloedsuikerspiegel. Volgens Zorginstituut Nederland (2024) activeert dit middel twee hormoonreceptoren tegelijk. Dat kan helpen om het hongergevoel te verminderen en de bloedsuiker stabieler te houden. Onderzoek laat zien dat sommige mensen met deze behandeling veel gewicht verliezen. Toch blijft medische controle belangrijk omdat elk lichaam anders reageert op medicijnen. Wat onderzoeken zeggen over afvallen met medicatie Wetenschappelijke studies laten zien dat gewichtsverlagende medicijnen mensen kunnen helpen om gewicht te verliezen. In een onderzoek dat werd gepubliceerd in het New England Journal of Medicine verloren deelnemers die semaglutide gebruikten gemiddeld ongeveer 15 procent van hun lichaamsgewicht in ruim een jaar tijd. Tegelijk geven experts aan dat de effecten op de lange termijn nog worden onderzocht. De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (2025) legt uit dat deze medicijnen vaak worden gebruikt samen met aanpassingen in voeding en beweging. Zonder veranderingen in leefstijl is het moeilijker om het gewicht blijvend te verlagen. Gezond afvallen vraagt meer dan alleen medicatie Afvallen met medicijnen kan voor sommige mensen een waardevolle ondersteuning zijn. Vooral wanneer overgewicht gezondheidsproblemen veroorzaakt en andere methoden weinig resultaat geven. Toch blijft een gezonde leefstijl de basis van blijvend gewichtsverlies. Programma’s zoals die van Goodweigh combineren medicatie met begeleiding rond voeding en leefstijl. Dat helpt mensen om nieuwe gewoonten op te bouwen. Uiteindelijk draait gezond afvallen niet alleen om minder kilo’s, maar ook om beter eten, voldoende beweging en een lichaam dat zich sterker en energieker voelt.

Haarverlies komt bij veel mannen voor en heeft vaak een erfelijke oorzaak. Bij deze vorm van haaruitval worden haarzakjes steeds kleiner waardoor het haar dunner wordt en uiteindelijk kan verdwijnen. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (2023) legt uit dat erfelijke haaruitval ontstaat doordat een hormoon invloed heeft op de groeicyclus van haarzakjes. Door meer kennis over dit proces zijn er medicijnen ontwikkeld die dit kunnen vertragen. Dutasteride is één van de middelen die hierbij wordt gebruikt. Waarom haarzakjes kleiner worden bij erfelijke haaruitval Bij erfelijke haaruitval speelt het hormoon dihydrotestosteron een grote rol. Dit hormoon wordt aangemaakt uit testosteron door een enzym dat 5 alfa reductase heet. Wanneer dihydrotestosteron zich bindt aan haarzakjes op de hoofdhuid, worden deze geleidelijk kleiner. Hierdoor groeien haren minder lang en worden ze dunner. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (2022) beschrijft dat dit proces vooral voorkomt bij mannen met een genetische aanleg voor kaalheid. Vaak begint het bij de inhammen of op de kruin en breidt het zich daarna langzaam uit. Wat dutasteride doet in het lichaam Dutasteride werkt door het enzym 5 alfa reductase te remmen. Daardoor wordt minder testosteron omgezet in dihydrotestosteron. Wanneer het niveau van dit hormoon daalt, krijgen haarzakjes minder signalen om te krimpen. Dat kan ervoor zorgen dat haarverlies minder snel verloopt. Onderzoek van het Erasmus MC (2021) laat zien dat medicijnen die de vorming van dihydrotestosteron remmen invloed kunnen hebben op het tempo van erfelijke haaruitval. Veel behandelingen zijn daarom gericht op het verlagen van dit hormoon. Wanneer een behandeling tegen haarverlies wordt overwogen Haarverlies wordt vaak pas duidelijk wanneer het haar zichtbaar dunner begint te worden. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de inhammen of op de kruin. In deze fase wordt er regelmatig gekeken naar behandelingen die het proces van erfelijke haaruitval kunnen vertragen. In veel informatie over behandelingen wordt uitgelegd hoe dutasteride haaruitval voorkomt door het hormoon dihydrotestosteron in het lichaam te verlagen. Dermatologen geven aan dat het verstandig kan zijn om in een vroeg stadium advies te vragen. Haarzakjes die nog actief zijn hebben namelijk meer kans om te reageren op behandeling dan haarzakjes die al volledig zijn verdwenen. Daarom kiezen sommige mensen ervoor om een behandeling te starten wanneer de eerste tekenen van haarverlies zichtbaar worden. Online begeleiding bij behandeling van haarverlies Steeds meer mannen kiezen voor online medische begeleiding wanneer zij hulp zoeken bij haarverlies. Platforms zoals Fellos bieden de mogelijkheid om digitaal advies te krijgen van een arts. Daarbij wordt eerst gekeken naar de oorzaak van het haarverlies. Vervolgens kan worden beoordeeld of een behandeling zoals dutasteride past bij de situatie. Dit gebeurt vaak via een online vragenlijst en medisch consult. Voor veel mannen voelt deze manier van zorg toegankelijk, omdat zij vanuit huis advies kunnen krijgen zonder een bezoek aan een fysieke kliniek. Mogelijke bijwerkingen en medische controle Net als andere medicijnen kan dutasteride bijwerkingen geven. Het Bijwerkingencentrum Lareb (2022) meldt dat sommige gebruikers veranderingen kunnen ervaren in bijvoorbeeld libido of seksuele functie. Deze klachten komen niet bij iedereen voor, maar het is wel belangrijk dat een arts meekijkt tijdens de behandeling. Daarom wordt het middel meestal alleen voorgeschreven na medische beoordeling. Bij Fellos krijgen gebruikers vaak uitleg over het gebruik van het medicijn, mogelijke effecten en het verloop van de behandeling. Zo weten mensen beter wat zij kunnen verwachten wanneer zij starten met een behandeling tegen haarverlies.

Zeurende pijn heup komt veel voor bij volwassenen en ouderen. De pijn kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Soms voel je het alleen bij bewegen, soms ook als je zit of in bed ligt. Vaak lijkt het ongemak niet weg te gaan. Toch zijn er veel mensen die ermee rondlopen zonder te weten wat de oorzaak is. In dit artikel lees je waar de pijn vandaan kan komen, wat je kunt doen om de klachten te verminderen en wanneer het slim is om hulp te zoeken. Oorzaken van een aanhoudende pijn rond de heup Een aanhoudende pijn in de heup kan verschillende oorzaken hebben. Vaak komt het door een irritatie, ontsteking of overbelasting van de pezen of slijmbeurzen. Soms raakt de slijmbeurs aan de zijkant van het bovenbeen geïrriteerd of ontstoken. Dit kan gebeuren wanneer je veel loopt, sport of juist te lang in dezelfde houding ligt. Ook door veroudering kan het kraakbeen in het heupgewricht dunner worden. Dat kan leiden tot een aanhoudende, soms wat vage pijn. Mensen met artrose of reumatische klachten merken vaak dat hun heup regelmatig pijnlijk aanvoelt, vooral als ze lang bewegen of juist stilzitten. Ook een valpartij, een spierverrekking of een beenlengteverschil kan meespelen. Herkennen van pijnklachten in de heup De klachten zijn herkenbaar aan een zeurend gevoel aan de zijkant van je bovenbeen, net bij je heup. Soms straalt de pijn uit naar de bil of het bovenbeen. Het voelt vaak dof en komt langzaam op, bijvoorbeeld na lang staan of lopen. Je kunt ook moeilijker bewegen, traplopen of je schoenen aantrekken. Bijna iedereen met deze klachten merkt dat de pijn ‘s nachts erger wordt. Vooral liggen op de pijnlijke zijde is lastig. Bij bewegen kunnen de klachten wisselen: soms is het minder, soms even hevig als je opstaat. Koude of nat weer kan het soms extra vervelend maken. Sommige mensen voelen ook stijfheid op de plek van hun heup, zeker nadat ze even gezeten hebben. Plotselinge, felle pijn past minder bij een zeurend gevoel en kan op iets anders wijzen, zoals een breuk of spierscheur. Wat kun je zelf proberen om de pijn te verminderen Rust nemen helpt vaak om klachten tijdelijk te verminderen. Probeer zware belasting en lange periodes van lopen of traplopen even te vermijden. Wissel zittend en staand werk af en probeer regelmatig te bewegen op een rustige manier. Warmte op de plek van de pijn doet soms goed, bijvoorbeeld door een warme kruik tegen je heup te leggen. Bij lichte klachten helpen paracetamol of een andere pijnstiller om het ongemak te dempen. Als je last hebt tijdens het slapen kun je een dun kussen tussen je knieën leggen zodat je heup wat minder wordt belast. Fietsen en zwemmen zijn prettige sporten als bewegen pijnlijk is. Als de pijn veroorzaakt wordt door overbelasting kun je spierversterkende oefeningen doen onder begeleiding van een fysiotherapeut. Soms helpt het om je schoenen te controleren op slijtage, omdat versleten zolen je heup extra kunnen belasten. Let goed op je houding en probeer niet te lang te zitten of staan in dezelfde houding, want dat maakt het vaak erger. Komen de klachten door te weinig beweging? Dan is het slim om juist rustig te gaan wandelen of lichte oefeningen te doen. Wanneer contact opnemen met de huisarts Meestal gaat een zeurende pijn aan je heup na een paar weken vanzelf over. Houdt de pijn langer dan zes weken aan, of wordt het steeds erger? Dan is het slim om naar de huisarts te gaan. Ook als de pijn plotseling fel is of als je je benen niet meer goed kunt bewegen, is het goed om medische hulp te zoeken. Koorts of zwelling, roodheid en warmte bij je heup zijn signalen dat er misschien een ontsteking is ontstaan. Bij oudere mensen die zijn gevallen moet altijd goed nagekeken worden of er geen botbreuk is. De huisarts kan je adviseren over pijnstilling of doorverwijzen naar een fysiotherapeut. Soms zijn foto’s nodig om te kijken wat er precies speelt. Bij aanhoudende klachten kunnen injecties of andere behandelingen die de ontsteking remmen helpen. Wees niet bang om aan te kloppen bij je arts als je twijfelt, juist vroeg erbij zijn voorkomt verergering. Veelgestelde vragen over zeurende pijn heup Kan een zeurende pijn in mijn heup vanzelf overgaan? Vaak gaat een lichte pijn rond de heup vanzelf weer over als je de plek rust geeft en niet overbelast. Duurt het langer dan zes weken of wordt het steeds erger, neem dan contact op met je huisarts. Welke oefeningen kan ik doen bij pijn in mijn heup? Rustige oefeningen zoals fietsen, zwemmen of wandelen zijn veilig bij lichte klachten. Het is verstandig spierversterkende oefeningen voor heup en bil te doen, bij voorkeur onder begeleiding van een fysiotherapeut. Wat betekent het als mijn pijn vooral ‘s nachts erger is? Pijn die ‘s nachts toeneemt komt vaak door druk op de heup of door een ontsteking in de slijmbeurs. Probeer op de andere zijde te liggen of met een kussen tussen de knieën te slapen om de druk te verminderen. Is het verstandig om pijnstillers te nemen bij aanhoudende pijn in de heup? Voor kortdurende klachten kun je gerust paracetamol nemen om de pijn draaglijk te houden. Raadpleeg je huisarts als de pijn niet weggaat of als je sterker werkende middelen nodig denkt te hebben. Wanneer moet ik direct medische hulp zoeken bij pijn rond mijn heup? Bij plotselinge, hevige pijn, bij koorts en zwelling en na een flinke val is het verstandig meteen naar de dokter te gaan. Ook als je je been niet meer goed kunt gebruiken is snelle hulp nodig.